İhbar Mekanizmasının İşleyişi

Bir bildirim sisteme düştüğü andan dosyanın kapanmasına kadar izlenen süreç.

1. Kayıt ve Teyit

Sisteme düşen her ihbar, AES-256-GCM ile şifrelenerek zaman damgasıyla kayıt altına alınır. 2019/1937 sayılı AB Direktifi, ihbarcıya en geç 7 gün içinde bir "alındı teyidi" verilmesini öngörür — bu, kurumun benimsediği bir hedef süredir ve ihbarcının sisteme güveninin ilk eşiğidir.

2. Ön Değerlendirme (Triyaj)

Gelen bildirimler, kurum politikaları ve yasal çerçeve kapsamında bir ön elemeye tabi tutulur:

Hafif Kusur

Geç kalma, kıyafet kodu vb. — yönetime özet geçilir.

Ciddi Kusur

Mobbing, taciz, ayrımcılık, prosedür ihlali — hukuki risk analizi gerekir.

Ağır Kusur

Yolsuzluk, hırsızlık, veri ihlali — derhal müdahale gerekir.

3. İki Yol

Kurumsal Bilgilendirme Yolu

Somut delile dayanmayan veya salt disiplin sürecini ilgilendiren bildirimler, kapsamlı soruşturmaya gerek kalmadan doğrudan yönetim kuruluna raporlanır.

Hukuki Soruşturma Yolu

Şirketin varlığını veya itibarını tehlikeye düşürebilecek nitelikteyse, aşağıdaki soruşturma süreci işletilir.

Soruşturma Süreci

  1. Bağımsız Araştırmacı Ataması

    İhbar edilen kişi veya birimle hiçbir hiyerarşik bağı olmayan bağımsız bir uzman atanır — TTK m. 369'daki dürüstlük kuralının en somut kanıtı.

  2. Soruşturma Planı

    Atanan uzman, vakanın kapsamını, gereken kaynakları ve takvimi belirler.

  3. Delil Toplama

    Yazışmalar, kayıtlar, finansal veriler ve belgeler, delil zinciri bozulmadan toplanır.

  4. Mülakatlar

    Olaya en uzak tanıktan başlanarak, ilgili kişilere doğru hiyerarşik bir sırayla ilerlenir. Bu, bilginin manipüle edilmesini önler. Gerekli görüldüğünde mülakatlar, ihbarcının kendi güvenli ortamından (fiziksel bir sorgu odası baskısı olmadan) uzaktan gerçekleştirilebilir; kayıtlar dijital olarak damgalanır.

  5. Bulgu Analizi

    Toplanan deliller ve mülakat çıktıları nedensellik bağı kurularak analiz edilir; kurumun maruz kaldığı zarar netleştirilir.

  6. Final Raporu

    Soruşturma, TTK m. 378 uyarınca yönetim kuruluna sunulacak derinlikte, objektif ve kanıta dayalı bir raporla sonuçlandırılır.

  7. Sonuç Bildirimi

    Soruşturmanın neticesi, AB Direktifi'nin öngördüğü 3 aylık süre hedefi içinde ihbarcıya bildirilir.

  8. Düzeltici Eylem ve İzleme

    Tespit edilen zafiyetlerin giderilmesi için Düzeltici ve Önleyici Faaliyetler (DÖF) planlanır; 30-60-90 günlük periyotlarda dosyanın durumu izlenir.

Anonimliğin sınırı: AB Direktifi, belirli şartlarda kamu otoritelerine bildirim kanallarını da öngörür. Kulaktan, Türkiye sınırları içinde hizmet verir ve şirket içi çözüm mekanizmasını esas alır; yalnızca Türk Ceza Kanunu m. 278–280 kapsamındaki "suçu bildirmeme suçu" gibi kanuni bir yükümlülük söz konusu olduğunda yetkili mercilere bildirimde bulunur. Bu istisna dışında bildirim içeriği kurum dışına çıkmaz.